Afdrukken E-mail

Presentatie van het CODA-CERVA : missies, wetenschappelijk onderzoek, referentietaken, crisisinterventie, kwaliteitscontrole en internationale relaties


Het CODA-CERVA (Centrum voor Onderzoek in Diergeneeskunde en Agrochemie) is een van de twee Federale Wetenschappelijke Instellingen die verbonden zijn aan de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu.

De essentiële missies van het CODA-CERVA omvatten de taken van een openbare dienst en wetenschappelijk onderzoek op nationale en internationale schaal ter bestrijding van overdraagbare dierenziekten, bescherming van de volksgezondheid en kwaliteitsgarantie van producten van dierlijke en plantaardige oorsprong vanuit het gezichtspunt van zoönosen, residu's en contaminanten.

Het CODA-CERVA geeft ondersteuning aan het beleid van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu en het Federale Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV).

Dat wordt vertaald in de volgende missies:

1. Verbetering van de diagnose- en profylaxemethoden met het oog op een efficiëntere bestrijding van dierenziekten, met bijzondere aandacht voor ziekten die een directe of indirecte impact hebben op de humane gezondheid.

2. Als referentielaboratorium voor Belgische en internationale instanties:

  • uitvoering van wetenschappelijk onderzoek om nieuwe technieken en wetenschappelijke methoden voor diergeneeskunde en agrochemie te ontwikkelen en in praktijk te brengen;
  • na isolering, identificatie en karakterisatie van etiologische agentia, de officiële bevestiging van wettelijk gereglementeerde ziekten;
  • coördinatie en harmonisatie van diagnosetechnieken die in de Belgische erkende laboratoria worden gebruikt, in samenwerking met het Federale Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV),
  • voor efficiënte opvolging van alle dierenziekten en voor bepaalde humane kiemen staat het CODA-CERVA in directe verbinding met het FAVV en de regionale opsporingscentra en organiseert het een wachtdienst (24 uur op 24 en 7 dagen op 7) voor dringende diagnoses.

3. Onderzoek naar nieuwe dierenziekten en de epidemiologie van dierenziekten, voornamelijk als ze een directe of indirecte impact hebben op de humane gezondheid, alsook de studie van de rol van de wilde fauna op de verspreiding van deze ziekten.

4. Wetenschappelijk onderzoek om betere technieken en wetenschappelijke methoden te ontwikkelen en in praktijk te brengen voor detectie van residu's die schadelijk zijn voor de kwaliteit van dierlijke en plantaardige producten.

Voor de uitvoering van zijn onderzoeksmissie beschikt het CODA-CERVA over verschillende personeelscategorieën, verdeeld over de 4 operationele directies : statutair personeel, personeel van de Rechtspersoonlijkheid en contractuele onderzoekers die gefinancierd worden door de Federale Overheidsdienst (FOD) Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu, de Europese Unie en de Gemeenschappen. In totaal meer dan 180 onderzoekers en technici die in hun taken ondersteund worden door het administratief personeel.

Wetenschappelijk onderzoek

Het onderzoek bij het CODA-CERVA is bedoeld als ondersteuning van het federale beleid inzake dierengezondheid en veiligheid van de voedselketen. Het past in de missies van referentielaboratorium en beoogt dus het verbeteren van het wetenschappelijk en technisch niveau van de prestaties uitgevoerd door het CODA-CERVA en door de andere laboratoria die betrokken zijn in het uitvoeren van analyses ter bewaking van de dierengezondheid en de kwaliteit van de voedselketen.

De verschillende onderzoeksprogramma's behelzen de volgende thematiek:

  • Enzoötische ziekten
  • Epizoötische ziekten
  • Microbiologische veiligheid van landbouwproducten
  • Chemische veiligheid van landbouwproducten
  • Epidemiologie

We onderscheiden drie soorten onderzoeksprogramma's die onderling verbonden zijn maar elk een verschillende invalshoek hebben.

Het basisonderzoek

Groepeert deze projecten die kaderen in het CODA-CERVA's primaire missie, inclusief die van referentielaboratorium, met name de wetenschappelijke evaluatie van de situatie op het terrein en het aanpassen van technieken aan deze evolutie. Deze activiteit stelt ons in staat om nieuwe pistes te ontdekken binnen de missie van het CODA-CERVA en om voldoende elementen te kunnen verzamelen die ons, indien van toepassing, toelaten om een project in te dienen voor externe financiering. Deze programma's worden uitgevoerd door statutair personeel van het CODA-CERVA en door personeel van de Rechtspersoonlijkheid. Hun oriëntatie is onderworpen aan de goedkeuring van de Wetenschappelijke Raad van het CODA-CERVA.

Het contractueel onderzoek

Diept bepaalde aspecten van het basisonderzoek verder uit. Het wordt gefinancierd door externe fondsen die afkomstig zijn van onder andere de Europese Unie, de cel "Contractueel Onderzoek" van de FOD, het Federaal Wetenschapsbeleid, de Gemeenschappen en Gewesten, het FNRS, de Rechtspersoonlijkheid van het CODA-CERVA of privé-partners.

De programma's epidemiologische bewaking en risico-analyse

Zijn voor het merendeel complementair met de basisonderzoeksprogramma's. Ze worden goedgekeurd door het overlegcomité FAVV-FOD-CODA-CERVA en uitgevoerd door de medewerkers van het CCDD, ondersteund door het personeel van het CODA-CERVA.

De voornaamste bewakingsprogramma's vullen de acties van het AFSCA op het terrein aan en betreffen verschillende belangrijke dierenziekten zoals salmonellose, TSE, aviaire influenza, blauwtong ...

Referentietaken

Dankzij hun competentie en hun expertise in het onderzoek vervullen meerdere eenheden van het CODA-CERVA de functies van referentielaboratorium (NRL) voor de Belgische federale overheden en voor het Groothertogdom Luxemburg.

De referentierol van het NRL is fundamenteel, want het ontkracht, bevestigt of verfijnt de diagnoses die door andere laboratoria zijn gesteld, garandeert de kwaliteit van hun prestaties en daarmee de erkenning van hun werkzaamheden op internationaal niveau. Het NRL vervolledigt de epidemiologische gegevens die nodig zijn voor de controle en de preventie van deze ziekten.

Voor de epizoötische ziekten is het CODA-CERVA het enige laboratorium dat is uitgerust om een diagnose te stellen tengevolge van de restricties i.v.m. de bioveiligheid. In dat geval worden de stalen gereedgemaakt door de opsporingscentra van veeziekten (DGZ Vlaanderen en ARSIA) en voor analyse naar het CODA-CERVA verstuurd. Een essentiële taak, eenmaal het besmettingsagens is geïdentificeerd, is zijn moleculaire typering om zijn verbanden met andere gevallen te definiëren en de oorsprong van de besmetting te identificeren.

Onderstaand schema illustreert de rol van de verschillende acteurs in deze bestrijding van dierenziekten.
Intercaler ici le SCHEMA " place of CODA-CERVA in the diagnosis..."

Crisisinterventies

Een van de sleutels van een geslaagd crisisbeheer is het mogelijke causale agens zo vroeg mogelijk te kunnen identificeren. Voor alle dierenziekten en voor bepaalde humane kiemen speelt het CODA-CERVA als nationaal referentielaboratorium deze sleutelrol en is het in dat opzicht onontbeerlijk.

Voor een efficiënte opvolging van deze besmettelijke ziekten onderhoudt het CODA-CERVA contacten met het FAVV en de opsporingscentra van veeziekten, en voor dringende diagnoses organiseert het een wachtdienst die 24 uur op 24 en 7 dagen op 7 bereikbaar is.

Dankzij deze wachtdienst voor de grote problematiek (aviaire influenza, MKZ, varkenspest, enz,... maar ook anthrax) kan het CODA-CERVA aan het FAVV of de FOD enkele uren na aankomst van de verdachte stalen al een eerste diagnose stellen.

Naast de wachtdienst steunt het CODA-CERVA het FAVV actief in het crisisbeheer door zijn inbreng in de epidemiologische evaluatie van de situatie en door selectie van de te analyseren exploitaties in het kader van het bewakingsprogramma. De experts van het CODA-CERVA staan ter beschikking van het FAVV en de FOD om met deze instanties de te nemen opties te evalueren.

Ten slotte belast het CODA-CERVA zich voor het FAVV met de stamping-out en de desinfectie in de geïnfecteerde exploitaties en met de ruiming van kadavers die mogelijk een zenuwaandoening (TSE en rabiës) hebben.

Kwaliteitscontroles

Op verzoek van de verschillende federale en internationale instanties die de naleving van de uitgevaardigde normen en van de reglementering moeten controleren, voert het CODA-CERVA kwaliteitscontroles uit in de volgende domeinen:

  • conformiteitscontrole van de door de opsporingscentra gebruikte reagentia in het kader van de bestrijding van besmettelijke ziekten ;
  • conformiteitscontrole van de vaccins voor diergeneeskundig gebruik (MB 15.02.93); het CODA-CERVA is door de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu, en door de Europese Farmacopee erkend als Official Medicament Control Laboratory (OMCL) ;
  • conformiteitscontrole van de steriliteit van sperma en embryo's;
  • conformiteitscontrole van de kwaliteit van microbiële antigenen.

De dienst Kwaliteitsmanagement beheert het kwaliteitsmanagementsysteem volgens de ISO 17025, 17043 en 15189 normen voor alle sites van het CODA-CERVA.

Internationale betrekkingen

Het wetenschappelijk personeel van het CODA-CERVA vertegenwoordigt de federale Overheid in internationale organisaties telkens het gaat om wetenschappelijke of technische problemen inzake dierengezondheid, de kwaliteit van producten van dierlijke oorsprong of om wetenschappelijke onderzoekprogramma's voor zover die onder de federale bevoegdheid vallen.

De wetenschappers zijn actief op het niveau van de Europese Unie (DG SANCO, EFSA, , ...), de Food and Agriculture Organisation (FAO) en de World Organisation for Animal Health (ex-OIE).

Het CODA-CERVA is aanwezig in de verschillende netwerken van nationale referentielaboratoria en naargelang de domeinen bekleedt het een potentieel belangrijke plaats door het organiseren en hosten van internationale vergaderingen en workshops.