Afdrukken E-mail

Melioidosis (Burkholderia pseudomallei)

ANDERE NAMEN :

Ziekte van Whitmore, Pseudomalleus

ALGEMENE INFORMATIE :

  • Bacteriën; Proteobacteriën; betaproteobacteriën; Burkholderiales;Burkholderiaceae ; Burkholderia
  • Aangifteplichtige ziekte : Ja

IN EEN PAAR LIJNEN :

MélioidosisMelioidosis is een infectueuze ziekte veroorzaakt door een bacterie gevonden in aarde en water. De ziekte is endemisch in Zuid-Azië (India, Thailand, Singapore, Maleisië, Birma, Bangladesh, zuidelijk China, Laos, Taiwan, Brunei en Vietnam), noordelijk Australië en sporadisch in Centraal- en Zuid-Amerika, het Midden-Oosten, de gebieden in de Stille Oceaan en verschillende Afrikaanse landen. Er bestaat een ernstig probleem van onderdiagnose of onderrapportage vanwege een gebrek aan geschikte laboratoriumfaciliteiten in de betreffende landen en vanwege verkeerde informatie van artsen in landen waar de ziekte niet endemisch is. Melioidosis wordt ook beschouwd als een potentieel biologisch wapen.

 

De ziekte bestaat zowel in acute als chronische vormen. In de acute vorm ontwikkelen zich vaak abcessen in de lever of milt, Mélioidosismaar deze kunnen vele andere organen treffen en leiden tot septicemie en de dood indien deze niet behandeld worden. In de chronische vorm (10% van de gevallen) treden huidinfectie, huidzweren en longknobbeltjes of chronische pneumonie op, die erg lijken op tuberculose.

 

Patiënten met melioidosis hebben altijd contact gehad met aarde of oppervlaktewater, zelfs als de symptomen zich pas na maanden of jaren ontwikkelen. Diabetes mellitus is een bekende risicofactor samen met thalassemie, nierziekten en professionele blootstelling (rijstboeren). Regen (moesson) stimuleert duidelijk het besmettingspotentieel. Een aanzienlijk aantal mensen, waaronder Europese reizigers die terugkeren naar hun thuisland, kregen melioidosis na de tsunamiramp in december 2004 nadat huidwonden besmet raakten met besmette aarde of water. Een andere manier van besmetting is door het inademen van fijnstoffige B. pseudomallei. Vermoedelijke identificatie wordt gedaan door serologie (indirecte hemagglutinatie) en bevestiging door de kweek van weefselstalen (aangezogen pus - indien aanwezig - , bloed, urine, sputum). Antibioticumbehandeling (co-trimoxazole + doxycycline) duurt gewoonlijk 3 tot 5 maanden om hervallen te voorkomen.

 

B. pseudomallei is nauw verwant aan B. mallei dat kwade droes veroorzaakt, een infectie die voornamelijk bij paarden, ezels en muilezels voorkomt. Melioidosis is een erkende ziekte bij dieren, waaronder katten, schapen en paarden. Vee is relatief resistent. Er wordt aangenomen dat een bekende uitbraak in de Parijse zoo in de jaren 1970 ("L'affaire du jardin des plantes") als bron een geïmporteerde panda had. Het laatste Belgische geval werd gerapporteerd bij een 90 jaar oude vrouw met diabetus mellitus die terugkwam vanuit Bangladesh tijdens het regenseizoen in 2003.

De identificatie van de bacterie door « high-throughput » microbiologische screeningmethoden (VITEK, MALDI-TOF) is onbetrouwbaar aangezien de kiem meestal als Burkholderia cepacia wordt geïdentificeerd indien geen aangepaste referentie wordt voorzien (nood aan een geschikte databank met klasse BSL3 "bioterrorisme" kiemen). Naast de vertraging voor de patiënt om met een gepaste behandeling te kunnen starten, vormen deze diagnostische moeilijkheden een risico voor het laboratoriumpersoneel dat onder klassieke omstandigheden van bioveiligheid werkt (inperkingsniveau L1 of L2). Dit risico blijft evenwel beperkt indien geen aerosols gecreëerd worden (door centrifugatie b.v.).

 

ROL VAN HET CODA-CERVA :

Het CODA-CERVA is het belgisch nationaal referentielaboratorium voor melioidosis (mens en dier).

  • DIAGNOSE

Isolatie (vanuit klinische monsters) voor moleculaire diagnostiek (PCR)

  • ONDERZOEK

Het laboratorium is betrokken in internationale ringtests gewijd aan de identificatie van sterk pathogene micro-organismen waaronder B. pseudomallei.

  • EXPERTISE
Het laboratorium heeft de noodzakelijke vergunningen en gebouwen om de bacterie te kweken en identificeren in veilige omstandigheden vanuit referentiemonsters of klinische monsters (opgezogen abcessen, sputum, bloed, urine).

VERANTWOORDELIJKE WETENSCHAPPER VOOR DIT ONDERWERP

Pierre Wattiau

ONDERZOEKSPROJECT BIJ HET CODA-CERVA OVER DIT ONDERWERP (recente of lopende) :

EQADeBA : Etablishment of Quality Assurance for Detection of Highly Pathogenic Bacteria of Potential Bioterrrorism Risk (vanaf 01/05/2008 tot 31/12/2010)

 

CODA-CERVA PUBLICATIE :

WATTIAU (P.), VAN HESSCHE (M.), NEUBAUER (H.), ZACHARIAH (R.), WERNERY (U.), IMBERECHTS (H.), "Identification of Burkholderia pseudomallei and Related Bacteria by Multiple-Locus Sequence Typing-Derived PCR and Real-Time PCR", Journal of Clinical Microbiology, p. 1045-1048 Vol. 45, No. 3