Afdrukken E-mail

Arseen - As

ALGEMENE BESCHRIJVING VAN HET ELEMENT :

Arsenicum : N° CAS : 7440-38-2

- Atoomnummer : 33
- Atoomgewicht : 74,92
- Smeltpunt : 817 °C
- Kookpunt : 614 ℃

IN EEN PAAR LIJNEN :

Arseen is een wijdverspreid spoorelement in de biosfeer. Het wordt chemisch gekarakteriseerd als een metalloïde aangezien het zowel eigenschappen van metalen als niet-metalen heeft. In bepaalde gebieden worden As-concentraties in de bodem of water sterk verrijkt, hetzij op natuurlijke wijze of als gevolg van menselijke activiteiten.

Arseen (As)

 

Vanwege zijn toxische eigenschappen is milieuverontreiniging met As een openbare aangelegenheid; in de geschiedenis zorgden dezelfde eigenschappen ervoor dat As het geliefde gif was voor vele moorden.

 

Nuttige menselijke toepassingen van As zijn het gebruik van CCA als houtbeschermingsmiddel (een toepassing die tegenwoordig afneemt door regelgevingen) en zijn gebruik als insecticide in de landbouw. In mindere mate wordt As gebruikt in bv. glas- en pigmentnijverheden, in elektronische apparaten en in legeringen. Een aantal As-verbindingen werden/worden ook gebruikt in medische toepassingen (bv. in de behandeling van parasieten en kanker). Voor deze uiteenlopende reeks toepassingen wordt arsenicum gewoonlijk geproduceerd als bijproduct van het smelten van koper, lood, nikkel of goud (sulfide-ertsen).

 

In verbindingen komt arseen gewoonlijk voor in drie oxidatietoestanden, -3, +3, en +5.

 

Arseenverbindingen kunnen gecategoriseerd worden als anorganische verbindingen (zonder een arseen-koolstofverbinding) en organische verbindingen (met een arseen-koolstofverbinding).

 

Speciatie is van cruciaal belang voor arseenverbindingen omdat de verschillende species sterk verschillen op gebied van toxiciteit. De toxiciteit van As-soorten die gewoonlijk aangetroffen wordt in voeding wordt over het algemeen in deze volgorde weergegeven: arseniet (AsIII) > arsenaat (ASV) > dimethylarseenzuur (DMA) > monomethylarseenzuur (MMA) > arsenobetaïne (AsB).

 

In de voorbije decennia is er veel vooruitgang geboekt in het begrijpen van de speciatie en toxiciteit van As in voeding. Terwijl zeevruchten voor een groot deel instaan voor de totale blootstelling van de mens aan As (vanwege zijn hoge totale As-gehalte), is deze As bijna uitsluitend aanwezig als arsenobetaïne, een soort die niet toxisch is.

 

Granen (bv. rijst of tarwe) en groentengewassen hebben daarentegen veel lagere As-concentraties, maar een aanzienlijk deel van deze As is anorganisch, dat een veel hogere toxiciteit heeft.

 

Door deze verschillen heeft het opstellen van regelgevingen voor As-inname (maximaal aanvaardbare concentraties, aanvaardbare innames) op basis van totale As-concentraties weinig zin.

 

Recente vooruitgang in het verlagen van de kwantificeringslimieten en nauwkeurigheid van speciatieswerkwijzen kunnen mogelijk helpen om rekening te houden met de aspecten van speciatie in toekomstige verordeningen. Arseen (As)


Classificatie in overeenstemming met Verordening (EG) Nr. 1272/2008 van 16 december 2008:Indexnummer: 033-001-00-X
Acute Tox. 3*; H301: toxisch bij inslikken
Acute Tox. 3*; H331: toxisch bij inademen
Aquatisch Acuut 1: H400: Zeer toxisch voor de aquatische levensgemeenschap
Aquatisch Chronisch 1; H410: Zeer toxisch voor de aquatische levensgemeenschap met langdurige effecten.

Reference: Regulation (EC) No 1272/2008 of the European Parliament and of the Council of 16 december 2008 on classification, labeling and packaging of substances and mixtures, amending and repealing Directives 67/548/EEC and 1999/45/EC, and amending Regulation (EC) No 1907/2006. Official Journal of the European Union L353/1.
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2008:353:0001:1355:EN:PDF

 

NORMEN EN WETGEVING :

Maximaal arseengehalte in de lucht
Richtlijn 2004/107/EG van het Europees Parlement en de Raad van 15 december 2004 met betrekking tot arsenicum, cadmium (Cd), kwik (Hg), nikkel en polycyclische aromatische koolwaterstoffen in de lucht.
Streefwaarde voor arsenicum in de lucht: 6 ng/m3.

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2005:023:0003:01:FR:HTML

 

Maximaal arseengehalte in producten bestemd voor diervoeder
RICHTLIJN 2002/32/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN VAN DE RAAD van 7 mei 2002 over ongewenste stoffen in diervoeder.
http://eur-lex.europa.eu/pri/fr/oj/dat/2002/l_140/l_14020020530fr00100021.pdf

 

Producten bestemd voor diervoeder

Maximaal arsenicumgehalte in mg/kg (ppm) in verhouding tot diervoeders met een vochtgehalte van 12%

Voedermiddelen met uitzondering van:
2
- meel gemaakt uit gras, uit gedroogde luzerne en uit gedroogde klaver, en gedroogde suikerbietpulp en gedroogde suikerbietpulp van melasse
4
- fosfaten en diervoeders verkregen door de verwerking van vissen of andere zeedieren
10
Complete diervoeders met uitzondering van:
2
- complete diervoeders voor vis
4
Aanvullende diervoeders met uitzondering van:
4
-minerale diervoeders
12

 


Arseen (As)

Beperkingen op de marketing en het gebruik van arseen

RICHTLIJN VAN DE RAAD van 27 juli 1976 over de benadering van de wetten, verordeningen en administratieve bepalingen van de lidstaten met betrekking tot beperkingen op de marketing en het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en bereidingen (76/769/EEG)
http://www.reach-compliance.eu/english/legislation/docs/launchers/launch-76-769-EEC.html

 

 

Maximaal arseengehalte in water bestemd voor menselijke consumptie
RICHTLIJN VAN DE RAAD 98/83/EG van 3 november 1998 over de kwaliteit van water bestemd voor menselijke consumptie.
Het maximale arseengehalte in water bestemd voor menselijke consumptie is vastgelegd op 10µg/L.
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CONSLEG:1998L0083:20031120:FR:PDF


Aanvaardbare menselijke innameniveaus
Arseen werd het laatst geëvalueerd door JECFA op zijn drieëndertigste vergadering in 1988 en er werd een PTWI van 0,015 mg/kg lichaamsgewicht vastgelegd. Sindsdien is er een grote hoeveelheid wetenschappelijke gegevens ter bescrikking gekomen, waaronder epidemiologische studies, waardoor een herevaluatie en herziening van het PTWI (zal bediscussieerd worden in Rome, februari 2010) aan de orde is.
http://www.who.int/ipcs/food/jecfa/jecfa72.pdf


ROL VAN HET CODA-CERVA :

  • ONDERZOEK

Onderzoek naar speciatie in de Eenheid Spoorelementen aan het CODA-CERVA begon in 2008 na de aanschaf van een LC-ICP-MS. Dit systeem laat de scheiding toe van verschillende species op een chromatografische kolom, gevolgd door een kwantificering door middel van ICP-MS. arsenic

 

Onderzoek naar de speciatie van arseen is van bijzonder belang omdat de verschillende As-soorten verschillende toxiciteiten hebben. Onze activiteiten met betrekking tot As-speciatie in voeding zijn o.a. de ontwikkeling/optimalisering van (a) werkwijze(n) voor extractie en opsporing van vijf As-soorten, namelijk: arseniet (AsIII), arsenaat (ASV), dimethylarseenzuur (DMA), monomethylarseenzuur (MMA) en arsenobetaïne; de bemonstering en analyse van de totale As en As-speciatie in verschillende matrices zoals zeevissen, schaaldieren, riviervissen, granen en graanproducten, wortel- en knolgewassen, dranken (wijn, bier, melk,...) en voedingssupplementen; de aanleg van een database met gegevens over As-speciatie in voeding; en menselijke risico-evaluatie voor As op basis van de gegevens in onze database (bv. vergelijking tussen eigenlijke inname gebaseerd op het Belgische dieet en PTWI voor anorganisch arseen - door de WHO (World Health Organization) vastgelegd op 0,015 mg/kg lichaamsgewicht).

 

Dit onderzoek zou ook moeten bijdragen tot een verbeterd inzicht in de mogelijkheden van het bepalen van op speciatie gebaseerde As-regelgeving.

 

Deze studie is uitgevoerd als onderzoekscontract van het FOD Volksgezondheid Veiligheid van de Voedselketen en leefmilieu.

 

  • DIENSTEN
De Eenheid Spoorelementen aan het CODA-CERVA is voornamelijk gewijd aan wetenschappelijk onderzoek en diensten op het gebied van voedselveiligheid en de gezondheid bij mensen en dieren. We bieden analysefaciliteiten aan voor derden door de bepaling van spoorelementen in voeding en diervoeder. De analyses van het totale arseen, cadmium, kwik en lood (Pb) worden geaccrediteerd in overeenstemming met de Europese Kwaliteitsnorm ISO 17025. In de toekomst kan het zijn dat As-speciatieanalyse een deel gaat uitmaken van onze diensten.

 

Het CODA-CERVA is het belgisch nationaal referentielaboratorium (NRL) voor de bepaling van de totale concentraties aan spoorelementen in voeding en diervoeder.

 

WETENSCHAPPELIJK TEAM :

Ann Ruttens
Nadia Waegeneers

Karlien Cheyns


CODA-CERVA PUBLICATIES

2012

- Ruttens, A., Blanpain, A.-C., De Temmerman, L. and Waegeneers, N. 2012. Arsenic speciation in food in Belgium. Part 1: fish, molluscs and crustaceans. Journal of the Geochemical Exploration, 121: pp. 55-61.