Afdrukken E-mail

Mycotoxinen

CONTEXT:

MycotoxinenMycotoxinen zijn secundaire metabolieten van paddestoelen (schimmels) die diverse toxische eigenschappen hebben (kankerverwekkend, immunosuppressief, hepatotoxisch, nefrotoxisch, neurotoxisch, enz.). Deze mycotoxinen zijn in staat om landbouwproducten (granen, melk) en voedingswaren (graanproducten, dranken) te besmetten en zo hun gezondheidskwaliteit aan te tasten.

 

Er bestaan meer dan 400 mycotoxinen, maar slechts een beperkt aantal (een tiental) wordt aan een reglementaire controle onderworpen (Europese en nationale wetgevingen) in voedsel voor dieren en in voedingswaren. Daarenboven worden andere mycotoxinen (waaronder men opkomende mycotoxinen vindt) momenteel bestudeerd voor wat hun aanwezigheid in de voedingsketen en hun toxicologische eigenschappen betreft.

 

Deoxynivalenol (DON), ochratoxine A (OTA), zearalenone, de toxinen T-2 en HT-2, patuline zijn de voornaamste mycotoxinen geproduceerd in een gematigd klimaat terwijl de aflatoxinen kenmerkend voor tropische klimaten zijn.

Enniatinen en beauvericine zijn typische voorbeelden van wat men als opkomende mycotoxinen kan beschouwen.


ROL VAN HET CODA-CERVA :

Het CODA-CERVA is het nationaal referentielaboratorium (LNR) voor de mycotoxinen.

In die hoedanigheid ontwikkelt zij nieuwe methodes voor de analyse van mycotoxinen in landbouwproducten en voedselwaren en neemt zij deel aan onderzoeken die het risico beogen te verduidelijken dat gesteld wordt door mycotoxinen in onze voeding. Het CODA-CERVA organiseert en neemt deel aan oefeningen van intervergelijkingen om de kwaliteit van de laboratoria te verhogen die controles uitvoeren in het kader van de officiële programma's van de FAVV (Federaal Agentschap voor de veiligheid van de voedselketen). Het CODA-CERVA produceert ook referentiematerialen (bv. voedel natuurlijk besmet door een bepaald aantal mycotoxinen) in het kader van haar taak als LNR en om onderzoek te realiseren met name over de overdracht van de mycotoxinen van voedsel voor dieren naar sommige dierlijke producten (melk, vlees, eieren).

Tot slot heeft het CODA-CERVA belangstelling voor de middelen van mitigatie die toelaten de impact van de mycotoxinen op de dierengezondheid en de voedselveiligheid te beperken.

 

ONTWIKKELING VAN NIEUWE METHODES EN DIENSTVERLENINGEN :

Mycotoxinen

Een multi-analyse-methode wordt ontwikkeld om de voornaamste mycotoxinen van belang (bv. : de mycotoxinen van Fusarium DON, ZEA, T-2 en HT-2) aanwezig in de graanproducten en voedsel voor dieren, te kunnen bepalen door UPLC-MS/MS. Deze methode wordt voortdurend aangevuld om de analyse van het grootst mogelijke aantal mycotoxinen van belang toe te laten.

 

Een screeningmethode wordt ontwikkeld om de aanwezigheid van een heel groot aantal mycotoxinen in diverse matrices te kunnen opsporen (opslag in silo's, serum, urines, enz...

 

De analytische prestaties van commerciële kits voor analyses van mycotoxinen worden in detail bestudeerd op basis van de inlichtingen door de bedrijven geleverde en ook op basis van strikte onderzoeken gerealiseerd bij CODA-CERVA. De resultaten van de eerste studie uitgevoerd op de dosseerkits van de DON en de OTA  zijn beschikbaar op de site van FAVV en ook via de volgende link :  DON en OTA

ONDERZOEKEN EN STEUN AAN DE OVERHEDEN :

Het CODA-CERVA is betrokken bij een bepaald aantal onderzoeksprojecten die slaan op de aanwezigheid van mycotoxinen in voedingsproducten (vb: vergelijking tussen de biologische en conventionele landbouw) en in voedsel voor dieren (vb: opslag in silo's).

 

Het CODA-CERVA heeft ook deelgenomen aan studies van karakterisering van de toxicologische eigenschappen van klassieke en opkomende mycotoxinen (project EMRISK : link naar opkomende risico's) en potentiële interacties met andere voedings micro-constituanten (besmetters, resten van geneesmiddelen, actieve vegetale extracten) (project FOODINTER).

 

Tot slot heeft het CODA-CERVA heel bijzondere belangstelling voor de overdracht van mycotoxinen vanuit voedsel voor dieren naar dierlijke producten zoals vlees en eieren (project mycotoxpluim) en ook voor de middelen die bestaan om de risico's van besmetting van dierlijke producten zoveel mogelijk te beperken (project Mycodex en Mycobinders).


WETENSCHAPPERS VERANTWOORDELIJK VOOR DIT ONDERWERP :

Alfons Callebaut
Philippe Debongnie
Emmanuel Tangni
Jorina Geys
Bart Huybrechts


CODA-CERVA PUBLICATIES :

2010

Emmanuel K. Tangni , Jean-Claude Motte, Alfons Callebaut, Anne Chandelier, Marnix De Schrijver and Luc Pussemier (2010)

Deoxynivalenol loads in matched pair wheat samples in Belgium: comparison of ELISA VERATOX kit against liquid chromatography

Mycotoxin Research, volume 26 (in press)

Tangni EK, Motte JC, Callebaut A, Pussemier L.

Cross-Reactivity of Antibodies in Some Commercial Deoxynivalenol Test Kits against Some Fusariotoxins

J. Agric. Food Chem 22;58(24):12625-33

Ph. Debongnie and L. Pussemier (2010)

Quantifying in vitro efficiency of mycotoxin binders : BC50 (“Binding Concentration 50”) - case studies : zearalenone on yeasts cell walls (YCW), aflatoxin on clays

World Mycotoxin Forum, Noordwijkerhout, The Netherlands, 8-10 November 2010

TANGNI Emmanuel K., PUSSEMIER Luc, Van HOVE François, DEPOORTER Jurgen, HAESAERT Geert, ROBBENS Johan (2010)

Mouldy status characterisation of maize and grass silages: Adequacy between visual appraisal during collection and categorisation according to ergosterol contents

32th mycotoxin workshop organized by the Mycotoxin Research Society, Copenhagen, 10-12 june 2010

2009

- TANGNI E K, WAEGENEERS N, VAN OVERMEIRE I, GOEYENS L, PUSSEMIER L (2009)
Mycotoxin analyses in some home produced eggs in Belgium reveal small contribution to the total daily intake
Science of the Total Environment 407: 4411-4418

2008

- SERGENT T, RIBONNET L, KOLOSOVA A, GARSOU S, SCHAUT A, DE SAEGER A, VAN PETEGHEM C, LARONDELLE Y, PUSSEMIER L., SCHNEIDER YJ (2008)
Molecular and cellular effects of food contaminants and secondary plant components and their plausible interactions at the intestinal level
Food Chemical Toxicology, 46, 813-841

2007

- HARCZ P, DE TEMMERMAN L, WAEGENEERS N, WILMART O., VROMMAN V., SCHMIT J-F, MOONS E., DE VOGHEL S., SCHNEIDER Y-J, DE SAEGHER S., VAN PETEGHEM C., LARONDELLE Y., PUSSEMIER L (2007).
Contaminants in organically and conventionally produced winter wheat (Triticum aestivum) in Belgium.
Food additives and contaminants, 24 (7) 713-720
- HARCZ P, TANGNI E K, WILMART O , MOONS E , , SCHNEIDER Y-J, DE SAEGHER S, LARONDELLE Y AND PUSSEMIER L (2007).
Contribution of beer to OTA and DON exposure in Belgium.
Food additives and contaminants, 24 (8) 910-916

2006

- PUSSEMIER L., LARONDELLE Y., VAN PETEGHEM C., HUYGHEBAERT A. (2006)
Chemical safety of conventionally and organically produced foodstuffs : a tentative comparison under European conditions.
Food Control, 17, 14-21
- ANSELME M., TANGNI EK, PUSSEMIER L, MOTTE J-C, VAN HOVE F, SCHNEIDER Y-J, VAN PETEGHEM C & LARONDELLE Y (2006)
Comparison of ochratoxin A and deoxynivalenol in organically and conventionally produced beers sold on the Belgian market.
Food Additives and Contaminants , 23(9): 910-918.
- PUSSEMIER L, PIÉRARD J-Y , ANSELME M, TANGNI E.K, MOTTE J-C AND LARONDELLE Y (2006)
Development and application of analytical methods adapted to the determination of mycotoxins in organic and conventional cereals
Food Additives and Contaminants, 23(11), 1208-1218
- TANGNI E. K. AND PUSSEMIER L (2006)
Ergosterol and mycotoxins in grain dusts from cereal storages in Belgium: a preliminary screening survey
Journal of the Science of Food and Agriculture , 87 (7), 1263-1270.
- TANGNI E. K. AND PUSSEMIER L (2006)
Ochratoxin A and citrinin loads in stored wheat grains: impact of grain dust and possible prediction using ergosterol measurements
Food Additives and Contaminants 23(2) 181-189