Afdrukken E-mail

Salmonellose

ANDERE NAAM :

Salmonella infection

ALGEMENE INFORMATIE :

Er bestaan slechts twee species van het genus Salmonella: Salmonella enterica en Salmonella bongori. Salmonella enterica bevat zes subspecies, waarvan Salmonella enterica subsp. enterica de grootste groep vertegenwoordigt met meer dan 1500 serotypen, waaronder bv. Salmonella Enteritidis en Salmonella Typhimurium.
Namen van serotypen van Salmonella worden toegewezen aan wel bepaalde formules die verkregen worden na agglutinatie van een Salmonella cultuur met specifieke antisera. De sera worden gericht tegen de somatische antigenen (O Ag, lipopolysacchariden) of tegen de flagelantigenen (H Ag, proteïnen). De combinatie van O- en H-antigenen beantwoordt aan een antigeen formule die omgezet wordt in een serotypenaam (bijvoorbeeld het profiel O4 : i : 2 komt overeen met Salmonella Typhimurium).
De volledige lijst van serotypes staat beschreven in het schema van Kauffmann-White dat gevonden kan worden op: http://www.bacterio.cict.fr/kauffmann-white/scheme.html.pdf

SalmonellosisSalmonella zijn in wezen darmbacteriën maar kunnen ook gevonden worden in de omgeving, voeders, voedselproducerende en andere dieren, waaronder koudbloedige dieren, voedsel, mensen en hun afvalwater. Salmonella-infecties bij mensen veroorzaken voornamelijk diarree, misselijkheid, braken en koorts. Bij jonge kinderen, bij ouderen en bij mensen met immunodeficiëntie kan septicemie optreden, wat in zeldzame gevallen tot de dood kan leiden.

 

Anderzijds is het mogelijk dat Salmonella-infectie bij mensen en dieren zonder klinische aanwijzingen optreedt maar dat de gastheer toch Salmonella uitscheidt. Zulke dragers in pluimvee of varkens betekenen een risico voor de verspreiding van de infectie naar andere dieren en landbouwbedrijven en voor de volksgezondheid omdat eieren, vlees van pluimvee en varkens besmet kunnen zijn met Salmonella en zo de voedselketen binnenkomen.

 

Om deze reden zijn er in alle Europese landen bij pluimvee en varkens officiële controleprogramma's opgezet.

 

Naast zoönotische Salmonella bestaan er ook gastheerspecifieke Salmonella. In België wordt pluimvee gestest voor Salmonella Gallinarum dat geen risico voor de gezondheid bij mensen inhoudt., maar dat bij jonge kippen  pullorumziekte en bij oudere dieren vogeltyfus veroorzaakt.

 

De diagnose van Salmonella-verontreiniging van het milieu of veevoeders en Salmonella-infectie bij dieren is gebaseerd op de bacteriologische identificatie van de bacterie in geschikt materiaal (swabs, faeces, organen, ...).

 

Er worden internationaal aanvaarde methoden (norm ISO6579) gebruikt in officiële controleprogramma's. Deze bestaan uit een voor-aanrijking om de groei te stimuleren van beschadigde Salmonella, een aanrijking in specifieke media die overgroeiing van verontreinigende bacteriële flora onderdrukken en uitplating op agarmedia om verdachte kolonies te herkennen.

 

De finale identificatie gebeurt door biochemische tests en agglutinatie met specifieke antisera. Er moet op gelet worden dat het geschikte aanrijkingsmedium gekozen wordt aangezien media met een lage concentratie agar enkel het uitzwermen van mobiele Salmonella toelaten en daarom de opsporing onmogelijk maken van Salmonella die geen flagellen uitdrukken bv. Salmonella Gallinarum.

Salmonellosis

 

ELISA-tests worden meestal gebruikt in vleesvarkens om de infectiestatus van het bedrijf in te schatten. Aangezien er geen vaccin voor varkens geregistreerd is in België, is deze test behoorlijk betrouwbaar. De test is gebaseerd op de opsporing van specifieke O-antigenen en is daarom afhankelijk van het serotype. Wat S. Gallinarum in pluimvee betreft, is serumagglutinatie een test die in het begin van de productieronde kan uitgevoerd worden.

 

Aangifteplichtigeziekte :

Er bestaan officiële controleprogramma's voor Salmonella-infecties in pluimvee (moederdieren, leghennen en slachtpluimvee) en in varkens.

Bovendien kan elke Salmonella in de primaire productie een risico inhouden voor de volksgezondheid en moet dit gemeld worden aan het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV).

 

ROL VAN HET CODA-CERVA :

  • DIAGNOSE
Als Belgisch nationaal referentielaboratorium voor Salmonella (primaire productie) worden alle stammen van officiële monitorings- en controleprogramma's geserotypeerd bij het CODA-CERVA. Naast de klassieke serotypering volgens Kauffmann-White is er onlangs een commerciële, genetische typeringsmethode (Premi®Test Salmonella) geëvalueerd en wordt deze gebruikt in geval van niet-typeerbare stammen of twijfelachtige resultaten.
Een selectie van Salmonella-isolaten die naar het CODA-CERVA gestuurd worden voor serotypering, wordt meestal getest op hun resistentie tegen antimicrobiële stoffen. Op basis van de serotypering en sensitiviteitsonderzoek wordt er elk jaar een rapport gepubliceerd.
Het laboratorium maakt deel uit van het CRL voor Salmonella-netwerk in Bilthoven, Nederland.
Het Belgische referentielaboratorium voor Salmonellose bij mensen is het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid.

  • ONDERZOEK
Huidig onderzoek heeft als doel de Premi®Test Salmonella voor niet-typeerbare Salmonella-stammen verder te evalueren. Terwijl opsporing van somatische en flagellaire antigenen afhankelijk is van de expressie van antigenen voor klassieke serotypering, is dit niet het geval voor de genetische Premi®Test Salmonella.

 

Bovendien begon in het begin van 2010 een onderzoek naar Salmonella bij varkens. Bij het CODA-CERVA zal er een evaluatie gedaan worden van de diagnostische proeven (serologie en bacteriologie), de bemonstering in het slachthuis en de kosteneffeciviteit van de huidige maatregelen in de varkenshouderij.

  • EXPERTISE

Wetenschappers betrokken in routinematige diagnose en onderzoek nemen deel aan talloze officiële werkgroepen georganiseerd door de Federale Overheidsdienst, Volksgezondheid, veiligheid van de voedselketen en leefmilieu, en het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen.Salmonellosis


WETENSCHAPPELIJK TEAM :


Jasson Vicky : Serotyping, ELISA Salmonella in pigs
Pierre Wattiau : Premi®Test Salmonella, S. Gallinarum




CODA-CERVA PUBLICATIES :

2014 : Nota met betrekking tot Salmonella Typhimurium monofasische varianten

2014

C. Boland, S. Bertrand, W. Mattheus , K. Dierick and P. Wattiau. Molecular Typing of Monophasic Salmonella 4,[5]:i:- Strains Isolated in Belgium (2008-2011). Vet Microbiol 168 (2014) 447-450

2010

- Bertrand S, Dierick K, Heylen K, De Baere T, Pochet B, Robesyn E, Lokietek S, Van Meervenne E, Imberechts H, De Zutter L, Collard JM. Lessons learned from the management of a national outbreak of Salmonella ohio linked to pork meat processing and distribution. J Food Prot. 2010 Mar;73(3):529-34.

- Bollaerts K, Messens W, Aerts M, Dewulf J, Maes D, Grijspeerdt K, Van der Stede Y. Evaluation of scenarios for reducing human salmonellosis through household consumption of fresh minced pork meat. Risk Anal. 2010 May;30(5):853-65.

2009

- Huehn S, Helmuth R, Bunge C, Guerra B, Junker E, Davies RH, Wattiau P, van Pelt W, Malorny B. Characterization of pathogenic and resistant genome repertoire reveals two clonal lines in Salmonella enterica subsp. enterica serovar Paratyphi B (+)-tartrate positive. Foodborne Pathog Dis. 2009,6(4):431-43.

- Namata H, Welby S, Aerts M, Faes C, Abrahantes JC, Imberechts H, Vermeersch K, Hooyberghs J, Méroc E, Mintiens K. Identification of risk factors for the prevalence and persistence of Salmonella in Belgian broiler chicken flocks. Prev Vet Med. 2009,90(3-4):211-22
- Bollaerts KE, Messens W, Delhalle L, Aerts M, Van der Stede Y, Dewulf J, Quoilin S, Maes D, Mintiens K, Grijspeerdt K. Development of a quantitative microbial risk assessment for human salmonellosis through household consumption of fresh minced pork meat in Belgium. Risk Anal. 2009 ,29(6):820-40.

- Boone I;, Van der Stede Y., Bollaerts K., Vose D., Maes D., dewulf J., Messens W., Daube G., Aerts M., Mintiens K. NUSAP Method for Evaluating the Data Quality in a Quantitative Microbial Risk Assessment Model for Salmonella in the Pork Production Chain. Risk Anal. 2009, 2009, 29(4):502-17.

- Boone I., Van der Stede Y., Bollaerts K., Messens W., Vose D., Daube G., Aerts M., Mintiens K. Expert judgement in a risk assessment model for Salmonella spp. in pork: The performance of different weighting schemes. Prev vet med, 2009,92(3),224-34

- Cortiñas Abrahantes J., Bollaerts K., Aerts M., Ogunsanya V., Van der Stede Y. Salmonella serosurveillance: Different statistical methods to categorise pig herds based on serological data. Prev Vet Med. 2009, 2009,89(1-2):59-66.

- Delhalle L, Saegerman C, Messens W, Farnir F, Korsak N, Van der Stede Y, Daube G. Assessing interventions by quantitative risk assessment tools to reduce the risk of human salmonellosis from fresh minced pork meat in Belgium.

- J Food Prot. 2009 Nov;72(11):2252-63. Boone I, Van der Stede Y, Bollaerts K, Messens W, Vose D, Daube G, Aerts M, Mintiens K. Expert judgement in a risk assessment model for Salmonella spp. in pork: the performance of different weighting schemes. Prev Vet Med. 2009 Nov 15;92(3):224-34.

- Delhalle L, Saegerman C, Messens W, Farnir F, Korsak N, Van der Stede Y, Daube G. Assessing interventions by quantitative risk assessment tools to reduce the risk of human salmonellosis from fresh minced pork meat in Belgium. J Food Prot. 2009 Nov;72(11):2252-63.

2008

- Wattiau P, Van Hessche M, Schlicker C, Vander Veken H, Imberechts H. Comparison of classical serotyping and PremiTest assay for routine identification of common Salmonella enterica serovars. J Clin Microbiol. 2008 Dec;46(12):4037-40

- Wattiau P., Weijers T., Andreoli P., Schlicker C., Vander Veken H., Maas H., Verbruggen A., Heck M., Wannet W., Imberechts H., Vos P. Evaluation of the Premi®Test Salmonella, a low-density DNA microarray system intended for routine identification and typing of Salmonella enterica. Int j food microbial, 2008,123(3), 293-98